Ưu đãi thuế TNDN 2026: doanh nghiệp nào còn được hưởng, ai bị loại khỏi danh sách?

Trả lời nhanh

Từ 01/10/2025, Luật Thuế TNDN số 67/2025/QH15 tái cấu trúc toàn bộ hệ thống ưu đãi thuế. Ưu đãi giờ chỉ dựa trên hai tiêu chí: ngành, nghề ưu đãi và địa bàn ưu đãi.

Người "mất" ưu đãi: khu công nghiệp thông thường không còn là địa bàn ưu đãi. Dự án mới hoặc mở rộng tại khu công nghiệp được cấp phép từ 01/10/2025 không còn hưởng ưu đãi theo địa bàn, trừ khi khu công nghiệp nằm trên địa bàn có điều kiện kinh tế – xã hội khó khăn hoặc đặc biệt khó khăn.

Người "được" ưu đãi: danh mục ngành nghề ưu đãi được mở rộng mạnh sang công nghệ cao, công nghệ chiến lược, bán dẫn, trí tuệ nhân tạo, trung tâm dữ liệu, năng lượng sạch và đổi mới sáng tạo.

Dự án đang hưởng ưu đãi được tiếp tục cho thời gian còn lại.

Bức tranh mới: ưu đãi đi theo "cái gì" hơn là "ở đâu"

Trong hơn mười năm, việc đặt nhà máy vào khu công nghiệp gần như tự động mang lại ưu đãi miễn thuế 2 năm và giảm 50% trong 4 năm tiếp theo. Luật Thuế TNDN 2025 chấm dứt cơ chế này.

Thông điệp chính sách rất rõ: Nhà nước ưu đãi cho hoạt động tạo ra giá trị gia tăng và công nghệ, không ưu đãi cho vị trí đặt nhà xưởng. Với doanh nghiệp, câu hỏi quan trọng nhất khi lập dự án không còn là "đặt ở khu công nghiệp nào", mà là "dự án có thuộc ngành, nghề ưu đãi hay không".

Ai còn được hưởng ưu đãi?

1. Doanh nghiệp thuộc ngành, nghề ưu đãi. Danh mục được mở rộng và hệ thống hóa, gồm các nhóm chính:

• công nghệ cao, công nghệ chiến lược, công nghệ số, bán dẫn, trí tuệ nhân tạo, trung tâm dữ liệu;

• sản xuất phần mềm, sản phẩm và dịch vụ an toàn thông tin mạng, sản phẩm công nghiệp công nghệ số;

• công nghiệp hỗ trợ, công nghiệp trọng điểm, năng lượng tái tạo, năng lượng sạch, bảo vệ môi trường;

• hạ tầng kỹ thuật quan trọng như điện, nước, giao thông, cảng, sân bay;

• nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao, chế biến nông – lâm – thủy sản;

• doanh nghiệp khoa học và công nghệ, doanh nghiệp công nghệ cao;

• dự án thuộc diện ưu đãi và hỗ trợ đầu tư đặc biệt theo Luật Đầu tư;

• lĩnh vực xã hội hóa như giáo dục, y tế, văn hóa, thể thao, môi trường.

2. Doanh nghiệp đầu tư tại địa bàn ưu đãi. Địa bàn ưu đãi gồm:

• khu kinh tế, khu công nghệ cao, khu nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao, khu công nghệ số tập trung;

• địa bàn có điều kiện kinh tế – xã hội khó khăn hoặc đặc biệt khó khăn theo danh mục của Chính phủ.

3. Cơ sở hỗ trợ khởi nghiệp. Dự án đầu tư cơ sở kỹ thuật, cơ sở ươm tạo và khu làm việc chung hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa khởi nghiệp sáng tạo được hưởng thuế suất 17% trong 10 năm.

4. Dự án đang trong thời gian hưởng ưu đãi. Dự án được cấp phép trước 01/10/2025 và đang hưởng ưu đãi được tiếp tục hưởng cho thời gian còn lại. Nếu mức ưu đãi theo quy định mới cao hơn, doanh nghiệp được chuyển sang mức mới cho thời gian còn lại, tính từ kỳ tính thuế năm 2025.

Ai bị loại hoặc bị thu hẹp ưu đãi?

Đối tượng	Thay đổi	Ghi chú
Dự án mới, mở rộng tại khu công nghiệp thông thường, cấp phép từ 01/10/2025	Không còn ưu đãi theo địa bàn (trước đây miễn 2 năm, giảm 50% trong 4 năm)	Vẫn có thể hưởng ưu đãi nếu thuộc ngành, nghề ưu đãi, hoặc khu công nghiệp nằm ở địa bàn khó khăn hay đặc biệt khó khăn
Dự án mới tại khu kinh tế không nằm ở địa bàn khó khăn	Mức ưu đãi giảm xuống thuế suất 17% trong 10 năm	Mức 10% trong 15 năm dành cho khu kinh tế ở địa bàn khó khăn hoặc đặc biệt khó khăn
Thu nhập từng được ưu đãi theo luật cũ nhưng không còn thuộc diện ưu đãi theo luật mới	Chấm dứt ưu đãi kể từ 01/10/2025	Cần rà soát lại từng nguồn thu nhập đang hưởng ưu đãi
Ưu đãi quy định tại luật chuyên ngành khác, khác với Luật Thuế TNDN	Áp dụng theo Luật Thuế TNDN	Trừ Luật Thủ đô và các nghị quyết của Quốc hội về cơ chế đặc thù

Dự án đầu tư mở rộng: hai kịch bản

Kịch bản 1: dự án hiện hữu còn thời gian ưu đãi. Thu nhập tăng thêm từ đầu tư mở rộng được hưởng ưu đãi cho thời gian còn lại của dự án đang hoạt động. Doanh nghiệp không phải hạch toán riêng phần thu nhập này.

Kịch bản 2: dự án hiện hữu đã hết ưu đãi. Thu nhập tăng thêm được miễn, giảm thuế như một dự án đầu tư mới cùng ngành, nghề hoặc địa bàn. Tuy nhiên, phần thu nhập này không được hưởng thuế suất ưu đãi.

Một lưu ý quan trọng về phạm vi ưu đãi:

• thu nhập từ sản phẩm sản xuất tại địa bàn ưu đãi vẫn được ưu đãi, kể cả khi tiêu thụ ngoài địa bàn;

• với dự án thương mại, dịch vụ, chỉ thu nhập phát sinh tại chính địa bàn ưu đãi mới được hưởng.

Lưu ý cho tập đoàn đa quốc gia: ưu đãi thuế và thuế tối thiểu toàn cầu

Với tập đoàn có doanh thu hợp nhất từ 750 triệu euro trở lên, ưu đãi thuế TNDN có thể bị "triệt tiêu" một phần bởi thuế tối thiểu toàn cầu. Nếu thuế suất thực tế tại Việt Nam dưới 15%, phần chênh lệch có thể bị thu qua thuế bổ sung tối thiểu nội địa (QDMTT) theo Nghị định 236/2025/NĐ-CP.

Khi lập dự án mới, các tập đoàn này nên đánh giá đồng thời ba yếu tố:

• ưu đãi TNDN theo ngành nghề;

• tác động của thuế tối thiểu toàn cầu;

• các cơ chế hỗ trợ đầu tư phi thuế, như Quỹ Hỗ trợ đầu tư theo Nghị định 182/2024/NĐ-CP, nếu dự án đủ điều kiện.

Tình huống minh họa

Một nhà sản xuất linh kiện điện tử vốn FDI dự kiến mở nhà máy mới tại một khu công nghiệp ở vùng Đông Nam Bộ, cấp phép năm 2026.

Theo luật cũ, dự án gần như chắc chắn được miễn 2 năm và giảm 50% trong 4 năm nhờ yếu tố khu công nghiệp. Theo luật mới, yếu tố này không còn. Doanh nghiệp phải chứng minh sản phẩm thuộc danh mục ngành, nghề ưu đãi, ví dụ sản phẩm công nghiệp hỗ trợ ưu tiên phát triển hoặc sản phẩm công nghệ cao, thì mới được hưởng ưu đãi.

Việc mô tả mục tiêu dự án trong hồ sơ đầu tư, phân loại sản phẩm và chuẩn bị chứng nhận cần thiết trở thành yếu tố quyết định giá trị ưu đãi. Những việc này cần được làm ngay từ giai đoạn xin Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư.

Checklist cho doanh nghiệp

1. Lập danh mục mọi nguồn thu nhập đang hưởng ưu đãi và đối chiếu với danh mục ngành nghề, địa bàn theo Nghị định 320/2025.

2. Xác định ngày cấp Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư hoặc chấp thuận chủ trương của từng dự án, so với mốc 01/10/2025.

3. Với dự án mở rộng: xác định dự án gốc còn hay đã hết thời gian ưu đãi để áp dụng đúng kịch bản.

4. Với dự án mới: thiết kế mục tiêu dự án và hồ sơ chứng minh ngành nghề ưu đãi ngay từ khâu cấp phép.

5. Với tập đoàn thuộc diện thuế tối thiểu toàn cầu: mô phỏng thuế suất thực tế trước khi quyết định cấu trúc ưu đãi.

6. Lưu hồ sơ chứng minh điều kiện ưu đãi theo từng năm, vì doanh nghiệp tự xác định ưu đãi khi quyết toán.

Câu hỏi thường gặp

Doanh nghiệp trong khu công nghiệp còn được ưu đãi thuế TNDN không?

Dự án cấp phép từ 01/10/2025 tại khu công nghiệp thông thường không còn ưu đãi theo địa bàn. Dự án vẫn có thể được ưu đãi nếu thuộc ngành, nghề ưu đãi hoặc khu công nghiệp nằm ở địa bàn có điều kiện kinh tế – xã hội khó khăn hay đặc biệt khó khăn.

Dự án đang hưởng ưu đãi theo luật cũ có bị cắt không?

Không. Dự án được hưởng tiếp cho thời gian còn lại. Nếu quy định mới có lợi hơn, doanh nghiệp được chuyển sang mức mới. Riêng các khoản thu nhập không còn thuộc diện ưu đãi theo luật mới thì chấm dứt ưu đãi từ 01/10/2025.

Mức thuế suất ưu đãi cao nhất hiện nay là bao nhiêu?

Thuế suất 10% trong 15 năm, áp dụng cho dự án mới thuộc ngành, nghề ưu đãi cao nhất hoặc tại các địa bàn ưu đãi theo quy định, thường đi kèm thời gian miễn, giảm thuế.

Ưu đãi thuế có còn ý nghĩa với tập đoàn chịu thuế tối thiểu toàn cầu?

Có, nhưng giá trị thực tế cần được tính lại trên cơ sở thuế suất thực tế và thuế bổ sung tối thiểu nội địa.

Căn cứ pháp lý

• Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp số 67/2025/QH15 (Điều 12, 13, 14, 15).

• Nghị định 320/2025/NĐ-CP quy định chi tiết Luật Thuế TNDN.

• Luật Đầu tư số 143/2025/QH15.

• Nghị quyết 107/2023/QH15 và Nghị định 236/2025/NĐ-CP về thuế tối thiểu toàn cầu.

• Nghị định 182/2024/NĐ-CP về Quỹ Hỗ trợ đầu tư.

W&A đồng hành cùng doanh nghiệp

Ưu đãi thuế năm 2026 không còn "đi kèm" địa điểm. Doanh nghiệp phải thiết kế để đạt được ưu đãi. Kết hợp năng lực pháp lý đầu tư và thuế trên cùng một nền tảng, W&A hỗ trợ:

• Rà soát ưu đãi thuế hiện hữu: xác định nguồn thu nhập nào còn, nguồn nào mất ưu đãi, và cơ hội chuyển sang mức ưu đãi cao hơn.

• Thiết kế ưu đãi cho dự án mới hoặc mở rộng: từ mục tiêu dự án, hồ sơ cấp Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư đến chứng minh ngành nghề ưu đãi.

• Mô phỏng tác động thuế tối thiểu toàn cầu: đánh giá giá trị thực của ưu đãi và hỗ trợ kê khai QDMTT, GIR.

• Tư vấn lựa chọn địa điểm đầu tư: so sánh khu công nghiệp, khu kinh tế, khu công nghệ cao về pháp lý, thuế và chi phí.

• Bảo vệ ưu đãi khi bị kiểm tra: chuẩn bị hồ sơ chứng minh điều kiện ưu đãi và giải trình với cơ quan thuế.