Luật Quản lý thuế 2025 có hiệu lực từ 01/7/2026: 10 thay đổi doanh nghiệp cần điều chỉnh ngay
Trả lời nhanh
Luật Quản lý thuế số 108/2025/QH15 được Quốc hội thông qua ngày 10/12/2025 và có hiệu lực từ 01/7/2026. Riêng quy định về khai thuế, tính thuế và sử dụng hóa đơn điện tử của hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh đã áp dụng từ 01/01/2026.
Luật chuyển trọng tâm quản lý thuế sang dữ liệu, quản lý rủi ro và quản lý tuân thủ. Ba thay đổi tác động trực tiếp nhất đến doanh nghiệp là:
thời hạn khai bổ sung rút từ 10 năm xuống còn 5 năm;
kiểm tra thuế ưu tiên thực hiện trực tuyến, từ xa trên dữ liệu điện tử;
người nộp thuế được phân nhóm theo quy mô, ngành nghề và lịch sử tuân thủ.
Vì sao đây không phải một lần "sửa luật" thông thường
Luật mới thay thế Luật Quản lý thuế số 38/2019/QH14 và thay đổi cách cơ quan thuế làm việc với doanh nghiệp. Trước đây, cơ quan thuế chủ yếu tiếp nhận hồ sơ rồi kiểm tra theo kế hoạch. Từ nay, họ đối chiếu liên tục dữ liệu hóa đơn điện tử, dữ liệu quản lý thuế và các nguồn dữ liệu khác để nhận diện rủi ro.
Hệ quả là doanh nghiệp có số liệu nhất quán sẽ được hưởng lợi: hoàn thuế nhanh hơn, ít bị kiểm tra trực tiếp hơn. Ngược lại, chênh lệch dữ liệu sẽ bị phát hiện sớm hơn và có hệ thống hơn.
10 thay đổi doanh nghiệp cần nắm
1. Phân nhóm người nộp thuế theo mức độ tuân thủ. Cơ quan thuế phân nhóm người nộp thuế để quyết định chế độ ưu tiên và biện pháp quản lý phù hợp. Tiêu chí phân nhóm gồm:
ngành nghề, lĩnh vực, phương thức hoạt động;
loại hình pháp lý, cơ cấu sở hữu;
quy mô doanh thu, số nộp ngân sách;
mức độ và lịch sử tuân thủ pháp luật thuế.
Nói cách khác, lịch sử tuân thủ đã trở thành một "tài sản". Nộp chậm hoặc khai sai lặp đi lặp lại có thể đưa doanh nghiệp vào nhóm bị giám sát chặt hơn.
2. Thời hạn khai bổ sung rút còn 5 năm. Doanh nghiệp phát hiện sai sót trong hồ sơ đã nộp được khai bổ sung trong 5 năm kể từ ngày hết hạn nộp hồ sơ của kỳ có sai sót. Luật cũ cho phép 10 năm.
Với nội dung đã được thanh tra, kiểm tra, doanh nghiệp phải nộp hồ sơ giải trình. Cơ quan thuế xem xét, chấp thuận rồi doanh nghiệp mới được điều chỉnh. Vì vậy, "cửa sổ" tự sửa sai giờ hẹp hơn rất nhiều.
3. Kiểm tra thuế ưu tiên trực tuyến, từ xa. Kiểm tra thuế dựa trên quản lý rủi ro và ưu tiên làm việc trên dữ liệu điện tử. Hoạt động kiểm tra không được trùng lặp với thanh tra hoặc Kiểm toán Nhà nước, trừ khi có căn cứ vi phạm.
Doanh nghiệp cần số hóa chứng từ và chuẩn bị sẵn hồ sơ giải trình điện tử. Cũng đừng ngạc nhiên nếu yêu cầu giải trình đến mà không có đoàn kiểm tra trực tiếp.
4. Ấn định thuế bao gồm cả vi phạm về giao dịch liên kết. Cơ quan thuế có quyền ấn định thuế khi doanh nghiệp:
không khai thuế hoặc khai không đầy đủ, không trung thực;
không xuất trình sổ sách, chứng từ;
sử dụng hóa đơn không hợp pháp;
không tuân thủ quy định về giao dịch liên kết.
Với doanh nghiệp FDI, hồ sơ chuyển giá không còn là thủ tục hình thức. Thiếu hồ sơ có thể dẫn thẳng đến ấn định thuế.
5. Hoàn thuế, miễn thuế, giảm thuế tự động theo lộ trình. Luật tạo cơ sở pháp lý cho việc hoàn, miễn, giảm thuế tự động dựa trên dữ liệu và tiêu chí rủi ro. Doanh nghiệp có dữ liệu "sạch" sẽ được hưởng lợi trước. Tuy vậy, trường hợp phải lập hồ sơ thì doanh nghiệp vẫn phải lập và theo dõi trạng thái xử lý trên hệ thống.
6. Mã định danh khoản phải nộp và cơ chế tiền chậm nộp. Khi cơ quan thuế đã cấp mã định danh cho khoản phải nộp, doanh nghiệp phải nộp theo đúng mã đó.
Tiền chậm nộp vẫn là 0,03%/ngày và doanh nghiệp tự xác định, tự nộp. Sau 30 ngày kể từ ngày nộp tiền thuế mà doanh nghiệp chưa xác định tiền chậm nộp, cơ quan thuế sẽ tính và thông báo. Bộ phận kế toán vì vậy cần có quy trình tự tính tiền chậm nộp ngay khi nộp thuế muộn hoặc khai bổ sung tăng thuế.
7. Phải hoàn thành nghĩa vụ thuế trước các sự kiện doanh nghiệp. Luật quy định cụ thể trách nhiệm hoàn thành nghĩa vụ thuế khi:
giải thể, phá sản, tổ chức lại doanh nghiệp;
chuyển trụ sở làm thay đổi cơ quan thuế quản lý, kể cả do thay đổi địa giới hành chính;
chuyển nhượng vốn, chuyển nhượng dự án đầu tư;
trước khi xuất cảnh.
Trong M&A, nghĩa vụ thuế vì thế trở thành điều kiện tiên quyết của giao dịch. Bên mua nên yêu cầu xác nhận nghĩa vụ thuế trước khi hoàn tất.
8. Kinh tế số và nhà cung cấp nước ngoài. Tổ chức, cá nhân nước ngoài kinh doanh trên nền tảng thương mại điện tử và nền tảng số là người nộp thuế tại Việt Nam. Họ khai, nộp trực tiếp hoặc ủy quyền, trừ trường hợp thuộc diện khấu trừ, nộp thay.
Với hộ, cá nhân kinh doanh, sàn có đồng thời chức năng đặt hàng và thanh toán phải khấu trừ, khai thay và nộp thay. Doanh nghiệp mua dịch vụ số từ nước ngoài cần xác định rõ bên nào chịu trách nhiệm khai nộp, để tránh nộp trùng hoặc bỏ sót thuế nhà thầu.
9. Mã số thuế cá nhân là số định danh cá nhân. Mã số thuế của cá nhân, hộ gia đình, hộ kinh doanh và cá nhân kinh doanh là số định danh cá nhân theo pháp luật về căn cước. Doanh nghiệp nên rà soát dữ liệu nhân viên và người phụ thuộc để việc khấu trừ, quyết toán thuế TNCN khớp với dữ liệu quốc gia.
10. Sự cố hệ thống không làm phát sinh vi phạm. Nếu hệ thống của cơ quan thuế gặp sự cố khiến doanh nghiệp không thực hiện được nghĩa vụ đúng hạn, doanh nghiệp được bảo vệ:
không bị xử phạt;
không bị tính tiền chậm nộp;
thời gian sự cố không tính vào thời hạn giải quyết hồ sơ.
Doanh nghiệp nên lưu lại bằng chứng như ảnh chụp màn hình, thông báo lỗi và thời điểm thao tác.
Lưu ý thêm: đại lý thuế nay được cung cấp dịch vụ kế toán cho doanh nghiệp siêu nhỏ, hộ và cá nhân kinh doanh, với điều kiện có ít nhất một kế toán viên hành nghề.
Quy định chuyển tiếp cần nhớ
Tình huống | Luật áp dụng |
Khoản thuế được miễn, giảm, không thu phát sinh trước 01/7/2026 | Luật Quản lý thuế 38/2019/QH14 |
Tiền thuế nợ đến hết 30/6/2026 | Luật Quản lý thuế 108/2025/QH15 |
Cuộc kiểm tra có quyết định trước 01/7/2026 nhưng chưa có kết luận | Luật Quản lý thuế 38/2019/QH14 |
Tình huống minh họa
Một công ty sản xuất có vốn FDI, năm tài chính trùng năm dương lịch. Tháng 9/2026, kế toán phát hiện phí dịch vụ trả công ty mẹ năm 2021 đã được tính vào chi phí được trừ nhưng thiếu hồ sơ chứng minh lợi ích nhận được.
Hạn nộp quyết toán năm 2021 là 31/3/2022. Theo mốc 5 năm, công ty còn quyền tự khai bổ sung kỳ này đến khoảng 31/3/2027. Nếu tự khai bổ sung trước khi có quyết định kiểm tra, doanh nghiệp thông thường chỉ phải nộp số thuế thiếu và tiền chậm nộp. Nếu để đến khi cơ quan thuế phát hiện, doanh nghiệp sẽ đối mặt thêm với rủi ro bị phạt và mất thế chủ động.(Cách tính mốc thời hạn cho từng kỳ cần đối chiếu hướng dẫn chi tiết và quy định chuyển tiếp hiện hành.)
Checklist 90 ngày cho doanh nghiệp
Rà soát hồ sơ khai thuế 5 năm gần nhất, ưu tiên các kỳ sắp hết thời hạn khai bổ sung.
Đối chiếu ba chiều giữa hóa đơn điện tử, sổ kế toán và tờ khai. Số hóa toàn bộ chứng từ.
Ban hành quy trình tự tính tiền chậm nộp và theo dõi mã định danh khoản phải nộp.
Cập nhật số định danh của nhân viên và người phụ thuộc trên hệ thống tính lương.
Với doanh nghiệp có giao dịch liên kết: hoàn thiện hồ sơ theo Nghị định 255/2026/NĐ-CP.
Trước mọi sự kiện như M&A, chuyển trụ sở hay tái cấu trúc: thực hiện rà soát sức khỏe thuế (tax health check) và xác nhận nghĩa vụ thuế.
Câu hỏi thường gặp
Luật Quản lý thuế 2025 có hiệu lực từ khi nào?
Từ 01/7/2026. Riêng quy định về khai, tính thuế và hóa đơn điện tử của hộ, cá nhân kinh doanh có hiệu lực từ 01/01/2026.
Doanh nghiệp được khai bổ sung hồ sơ thuế trong bao lâu?
Trong 5 năm kể từ ngày hết hạn nộp hồ sơ khai thuế của kỳ có sai sót. Thời hạn này trước đây là 10 năm.
Doanh nghiệp đang bị kiểm tra từ trước 01/7/2026 thì áp dụng luật nào?
Nếu quyết định kiểm tra ban hành trước 01/7/2026 mà chưa có kết luận, cuộc kiểm tra tiếp tục thực hiện theo Luật số 38/2019/QH14.
Hệ thống thuế điện tử bị lỗi đúng hạn nộp thì sao?
Doanh nghiệp không bị xử phạt và không bị tính tiền chậm nộp trong thời gian xảy ra sự cố. Doanh nghiệp nên lưu giữ bằng chứng về sự cố.
Căn cứ pháp lý
Luật Quản lý thuế số 108/2025/QH15 ngày 10/12/2025.
Luật Quản lý thuế số 38/2019/QH14 (áp dụng cho các trường hợp chuyển tiếp).
Nghị định 255/2026/NĐ-CP về quản lý thuế đối với giao dịch liên kết.
Nghị định 254/2026/NĐ-CP về hóa đơn, chứng từ điện tử.
W&A đồng hành cùng doanh nghiệp
Luật mới thưởng cho doanh nghiệp có dữ liệu nhất quán và bất lợi cho doanh nghiệp để sai sót tồn đọng. W&A hỗ trợ doanh nghiệp chủ động trước thay đổi này qua các dịch vụ:
Tax Health Check theo Luật Quản lý thuế 2025: rà soát 5 năm hồ sơ khai thuế, xác định các kỳ cần khai bổ sung và lượng hóa rủi ro.
Hỗ trợ trong kiểm tra, thanh tra thuế: chuẩn bị hồ sơ giải trình điện tử và làm việc với cơ quan thuế.
Dịch vụ luật sư thuế và đại lý thuế: đại diện doanh nghiệp khi bị ấn định thuế, khiếu nại quyết định hành chính thuế và giải quyết tranh chấp thuế.
Xác định giá giao dịch liên kết: lập Local File, Master File và bảo vệ hồ sơ trước cơ quan thuế.
Thẩm định thuế trước giao dịch: xác nhận nghĩa vụ thuế trước M&A, chuyển nhượng vốn hoặc tái cấu trúc.
Bình luận