Chi phí nào được trừ khi tính thuế TNDN năm 2026? Cập nhật theo Luật Thuế TNDN 2025 và Nghị định 320/2025

Trả lời nhanh

Kỳ tính thuế năm 2026 là năm đầu tiên doanh nghiệp áp dụng trọn vẹn Luật Thuế TNDN số 67/2025/QH15 và Nghị định 320/2025/NĐ-CP. Một khoản chi được trừ khi đáp ứng ba điều kiện:

• thực tế phát sinh và liên quan đến hoạt động sản xuất, kinh doanh;

• có đủ hóa đơn, chứng từ hợp pháp;

• hóa đơn từ 5 triệu đồng trở lên phải có chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt (trước đây là 20 triệu đồng).

Các thay đổi dễ gây chênh lệch nhất khi quyết toán:

• lãi vay từ đối tượng không phải tổ chức tín dụng vượt mức lãi suất tối đa theo Bộ luật Dân sự;

• chi làm thêm giờ vượt mức pháp luật lao động cho phép;

• khoản chi không đáp ứng điều kiện của pháp luật chuyên ngành.

Ba điều kiện chung để chi phí được trừ

1. Thực tế phát sinh, liên quan đến hoạt động sản xuất, kinh doanh. Luật mới làm rõ thêm một số khoản chi được trừ dù chưa tương ứng với doanh thu trong kỳ, theo quy định của Chính phủ. Luật cũng ghi nhận rõ hơn một số khoản chi mang tính xã hội, như:

• giáo dục quốc phòng và an ninh;

• hỗ trợ tổ chức Đảng, tổ chức chính trị – xã hội tại doanh nghiệp;

• đào tạo nghề cho người lao động;

• phòng, chống HIV/AIDS tại nơi làm việc;

• các khoản tài trợ theo quy định.

2. Có đủ hóa đơn, chứng từ hợp pháp. Hóa đơn phải đúng thời điểm, đúng thông tin và đến từ người bán hợp pháp. Bài 02 trong loạt bài này đã phân tích chi tiết về thời điểm lập hóa đơn theo Nghị định 254/2026.

3. Thanh toán không dùng tiền mặt cho hóa đơn từ 5 triệu đồng. Ngưỡng này đã giảm từ 20 triệu đồng xuống 5 triệu đồng và áp dụng từ 15/12/2025. Trường hợp mua nhiều lần trong cùng một ngày của cùng một người bán, từng lần dưới 5 triệu đồng nhưng tổng từ 5 triệu đồng trở lên, cũng phải thanh toán không dùng tiền mặt.

Những khoản chi được trừ mới hoặc được làm rõ

• Thuế GTGT đầu vào chưa được khấu trừ hết mà không thuộc trường hợp được hoàn: được tính vào chi phí được trừ nếu liên quan trực tiếp đến sản xuất, kinh doanh. Phần đã tính vào chi phí thì không được khấu trừ với thuế GTGT đầu ra nữa.

• Thuế GTGT của hàng biếu, tặng phục vụ hoạt động kinh doanh: được tính vào chi phí được trừ.

• Hủy hàng tồn kho do lỗi thời, lạc hậu mốt, lạc hậu kỹ thuật hoặc không đủ điều kiện lưu thông theo luật chuyên ngành. Trước đây quy định chủ yếu tập trung vào hàng hư hỏng do sinh hóa tự nhiên hoặc hết hạn sử dụng.

• Chi phí dự thầu không trúng thầu.

• Chi phí cho hoạt động giảm phát thải, trung hòa carbon, net-zero liên quan đến sản xuất, kinh doanh.

• Chi nghiên cứu khoa học, phát triển công nghệ, chuyển đổi số, theo điều kiện và mức quy định chi tiết.

Những khoản chi KHÔNG được trừ cần đặc biệt lưu ý

Khoản chi	Quy định mới	Lưu ý thực tế
Mua hàng, dịch vụ trả tiền mặt	Hóa đơn từ 5 triệu đồng phải thanh toán không dùng tiền mặt	Rà soát ngay quy chế tạm ứng, chi tiêu tiền mặt của chi nhánh và cửa hàng
Lãi vay từ doanh nghiệp, cá nhân không phải tổ chức tín dụng	Phần vượt mức lãi suất tối đa theo Bộ luật Dân sự (20%/năm theo Điều 468) bị loại	Áp dụng cả với khoản vay cổ đông. Khoản vay bên liên kết còn chịu thêm quy định khống chế chi phí lãi vay về giao dịch liên kết
Đóng hưu trí bổ sung, hưu trí tự nguyện, bảo hiểm nhân thọ cho người lao động	Phần vượt 5 triệu đồng/tháng/người bị loại (trước đây là 3 triệu đồng)	Mức trần cao hơn, nhưng vẫn phải có quy chế và đối tượng rõ ràng
Tiền làm thêm giờ vượt mức pháp luật lao động	Không được trừ	Kết nối dữ liệu chấm công với quy định giới hạn giờ làm thêm
Khoản chi không đáp ứng điều kiện của pháp luật chuyên ngành	Không được trừ	Ví dụ thường gặp: chi cho hoạt động thiếu giấy phép bắt buộc. Pháp lý tuân thủ tác động trực tiếp đến thuế
Thẻ hội viên và chi phí chơi golf	Không được trừ	Nên tách khỏi chi phí tiếp khách
Khấu hao tài sản cố định không phục vụ sản xuất, kinh doanh hoặc thiếu hồ sơ sở hữu	Không được trừ	Rà soát tài sản đứng tên doanh nghiệp nhưng sử dụng cho mục đích cá nhân

Hai lưu ý ngoài chi phí

Thuế suất ưu đãi cho doanh nghiệp nhỏ có giới hạn mới. Doanh nghiệp có tổng doanh thu năm không quá 3 tỷ đồng hưởng thuế suất 15%; từ trên 3 tỷ đến 50 tỷ đồng hưởng 17%. Tuy nhiên, các mức này không áp dụng nếu doanh nghiệp là công ty con hoặc có quan hệ liên kết với doanh nghiệp không đáp ứng điều kiện. Việc chia nhỏ doanh nghiệp để hưởng thuế suất thấp vì vậy không còn hiệu quả.

Chuyển lỗ. Số lỗ được chuyển vào thu nhập chịu thuế của các năm sau theo quy định mới.

Ví dụ tính toán

Công ty B có các khoản chi trong năm 2026 như sau:

Khoản chi	Số tiền bị loại
Mua vật tư 18 triệu đồng, trả tiền mặt. Năm 2024 vẫn hợp lệ vì dưới ngưỡng 20 triệu	18 triệu đồng
Vay cổ đông cá nhân 5 tỷ đồng, lãi suất 24%/năm. Phần vượt 20%/năm: 5 tỷ × 4%	200 triệu đồng
Mua bảo hiểm hưu trí tự nguyện 6 triệu đồng/tháng cho 10 người. Phần vượt: 1 triệu × 12 tháng × 10 người	120 triệu đồng
Tiền làm thêm giờ vượt giới hạn luật định	50 triệu đồng
Tổng chi phí bị loại	388 triệu đồng

Với thuế suất 20%, Công ty B phải nộp thêm 77,6 triệu đồng thuế TNDN. Nếu bị phát hiện qua kiểm tra thay vì tự điều chỉnh, doanh nghiệp còn phải chịu thêm tiền chậm nộp và có thể bị xử phạt. Hầu hết các khoản này có thể tránh được nếu điều chỉnh quy chế từ đầu năm.

Checklist trước khi khóa sổ năm 2026

1. Lọc toàn bộ hóa đơn từ 5 triệu đồng trở lên không có chứng từ thanh toán qua ngân hàng.

2. Lập danh sách khoản vay ngoài tổ chức tín dụng, đối chiếu lãi suất với mức 20%/năm và quy định về giao dịch liên kết.

3. Rà soát quy chế lương thưởng, phúc lợi, bảo hiểm và dữ liệu làm thêm giờ.

4. Kiểm tra giấy phép và điều kiện kinh doanh của các hoạt động phát sinh chi phí lớn.

5. Lập hồ sơ hủy hàng tồn kho lỗi thời đầy đủ trước thời điểm khóa sổ.

6. Xác định lại điều kiện hưởng thuế suất 15% hoặc 17% nếu doanh nghiệp thuộc nhóm có quan hệ liên kết.

Câu hỏi thường gặp

Hóa đơn bao nhiêu tiền thì phải chuyển khoản mới được tính vào chi phí?

Từ 5 triệu đồng trở lên, áp dụng từ 15/12/2025. Trước đây ngưỡng này là 20 triệu đồng.

Vay tiền của giám đốc hoặc cổ đông, lãi vay có được trừ không?

Được, nhưng phần lãi suất vượt mức tối đa theo Bộ luật Dân sự (20%/năm) không được trừ. Nếu bên cho vay là bên liên kết, doanh nghiệp còn phải áp dụng quy định khống chế chi phí lãi vay về giao dịch liên kết.

Mua bảo hiểm nhân thọ cho nhân viên được trừ tối đa bao nhiêu?

Tối đa 5 triệu đồng/tháng/người, tính chung với hưu trí bổ sung và hưu trí tự nguyện.

Thuế GTGT đầu vào không được hoàn có được tính vào chi phí không?

Được, nếu liên quan trực tiếp đến sản xuất, kinh doanh, chưa khấu trừ hết và không thuộc trường hợp được hoàn thuế.

Căn cứ pháp lý

• Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp số 67/2025/QH15 ngày 14/6/2025.

• Nghị định 320/2025/NĐ-CP ngày 15/12/2025 quy định chi tiết Luật Thuế TNDN.

• Bộ luật Dân sự 2015, Điều 468 (lãi suất).

• Nghị định 255/2026/NĐ-CP về quản lý thuế đối với giao dịch liên kết.

W&A đồng hành cùng doanh nghiệp

Quyết toán thuế TNDN năm 2026 là kỳ quyết toán đầu tiên áp dụng trọn vẹn khung pháp lý mới. Theo kinh nghiệm của chúng tôi, phần lớn rủi ro bị loại chi phí xuất phát từ quy chế nội bộ chưa cập nhật, không phải từ cố ý vi phạm. W&A hỗ trợ doanh nghiệp:

• Rà soát chi phí trước quyết toán (pre-closing review): xác định các khoản có nguy cơ bị loại và đề xuất điều chỉnh khi vẫn còn kịp.

• Cập nhật quy chế tài chính, lương thưởng, phúc lợi: bảo đảm phù hợp đồng thời với pháp luật thuế, lao động và bảo hiểm xã hội.

• Tư vấn cấu trúc tài trợ vốn: vay cổ đông, vay nội bộ tập đoàn trong giới hạn của Bộ luật Dân sự và quy định giao dịch liên kết.

• Dịch vụ kê khai, quyết toán thuế TNDN và hỗ trợ giải trình khi cơ quan thuế kiểm tra.