Giảm thuế GTGT 2% năm 2026: hàng hóa nào được giảm, kê khai phụ lục ra sao?
Trả lời nhanh
Theo Nghị quyết 204/2025/QH15 và Nghị định 174/2025/NĐ-CP, từ 01/7/2025 đến hết 31/12/2026, hàng hóa và dịch vụ đang chịu thuế suất 10% được giảm 2%, tức còn 8%.
Chính sách không áp dụng cho các nhóm sau:
viễn thông;
tài chính, ngân hàng, chứng khoán, bảo hiểm;
kinh doanh bất động sản;
sản phẩm kim loại;
sản phẩm khai khoáng (trừ than);
hàng hóa, dịch vụ chịu thuế tiêu thụ đặc biệt (trừ xăng).
Doanh nghiệp, hộ và cá nhân kinh doanh tính thuế theo tỷ lệ % trên doanh thu được giảm 20% mức tỷ lệ % khi xuất hóa đơn.
Hàng hóa, dịch vụ được giảm phải kê khai theo Mẫu số 01 (Phụ lục III Nghị định 174/2025) và nộp cùng tờ khai thuế GTGT.
Chính sách còn chưa đầy ba tháng hiệu lực. Doanh nghiệp nên chuẩn bị ngay cho khả năng thuế suất trở lại 10% từ 01/01/2027.
Giảm 2% nghe đơn giản, nhưng sai sót lại rất phổ biến
Chính sách giảm thuế GTGT đã được áp dụng qua nhiều đợt từ năm 2022. Vì vậy, nhiều kế toán coi đây là việc "đã quen tay". Tuy nhiên, các cuộc kiểm tra cho thấy sai sót vẫn lặp lại ở ba chỗ:
xác định sai mặt hàng thuộc diện loại trừ, nhất là sản phẩm kim loại và hàng chịu thuế tiêu thụ đặc biệt;
ghi sai thuế suất trên hóa đơn khi một hóa đơn có cả hàng được giảm và không được giảm;
bỏ quên Mẫu số 01 khi kê khai.
Hậu quả không chỉ là truy thu phần chênh lệch 2%. Doanh nghiệp còn bị tính tiền chậm nộp, có thể bị phạt khai sai, và phải xử lý lại hóa đơn với khách hàng. Việc xử lý lại hóa đơn mới là phần tốn công nhất.
Ai được giảm và giảm bao nhiêu?
Phương pháp tính thuế | Mức giảm | Cách thể hiện trên hóa đơn |
Phương pháp khấu trừ | Thuế suất 10% giảm còn 8% | Ghi thuế suất 8% tại dòng hàng hóa, dịch vụ được giảm |
Phương pháp tính trực tiếp trên doanh thu (doanh nghiệp, hộ, cá nhân kinh doanh) | Giảm 20% mức tỷ lệ % để tính thuế GTGT | Ghi rõ số tiền đã giảm theo Nghị quyết 204/2025/QH15 trên hóa đơn bán hàng |
Chính sách áp dụng ở mọi khâu: nhập khẩu, sản xuất, gia công và kinh doanh thương mại, trừ các trường hợp loại trừ nêu dưới đây.
Những nhóm KHÔNG được giảm
Phụ lục I Nghị định 174/2025 liệt kê hàng hóa, dịch vụ không được giảm, gồm:
viễn thông;
hoạt động tài chính, ngân hàng, chứng khoán, bảo hiểm;
kinh doanh bất động sản;
sản phẩm kim loại và sản phẩm khai khoáng.
Riêng than chỉ được giảm ở khâu khai thác bán ra. Ở các khâu thương mại tiếp theo, than không được giảm.
Phụ lục II liệt kê hàng hóa, dịch vụ chịu thuế tiêu thụ đặc biệt, không được giảm (trừ xăng). Từ 01/01/2026, danh mục này được cập nhật theo Luật Thuế tiêu thụ đặc biệt số 66/2025/QH15. Một ví dụ cụ thể: Bộ Tài chính đã xác nhận nước giải khát có hàm lượng đường trên 5g/100ml không được giảm 2% thuế GTGT trong năm 2026, dù thuế tiêu thụ đặc biệt với mặt hàng này đến 01/01/2027 mới thu.
Nguyên tắc "luật chuyên ngành trước". Nếu một mặt hàng có trong Phụ lục I hoặc II nhưng theo Luật Thuế GTGT lại không chịu thuế hoặc chịu thuế suất 5%, thì áp dụng theo Luật Thuế GTGT. Mặt hàng đó không thuộc diện điều chỉnh của chính sách giảm thuế.
Kinh nghiệm thực tế: khi tra Phụ lục, đừng chỉ dò mã HS. Cần đọc cả cột mô tả hàng hóa. Nhiều tranh chấp phát sinh vì doanh nghiệp xác định đúng chương HS nhưng sai phân nhóm, hoặc vì sản phẩm thực tế (ví dụ kết cấu thép, linh kiện kim loại) được mô tả trên hợp đồng khác với tờ khai hải quan.
Lập hóa đơn và kê khai: ba nguyên tắc cần nhớ
1. Hóa đơn phải thể hiện đúng mức giảm.
Với phương pháp khấu trừ, mỗi dòng hàng ghi đúng thuế suất của dòng đó (8% hoặc 10%).
Với phương pháp tính trực tiếp, hóa đơn bán hàng phải ghi rõ số tiền đã được giảm.
Nếu đã lập hóa đơn theo mức thuế chưa giảm, người bán và người mua xử lý hóa đơn theo quy định về hóa đơn. Từ 01/7/2026, quy định này nằm tại Nghị định 254/2026/NĐ-CP.
2. Kê khai Mẫu số 01. Doanh nghiệp lập Mẫu số 01 (Phụ lục III Nghị định 174/2025), liệt kê hàng hóa, dịch vụ được giảm, và nộp cùng tờ khai GTGT của kỳ phát sinh. Phần mềm HTKK đã có sẵn mẫu này.
3. Người mua khấu trừ theo số thuế ghi trên hóa đơn. Người mua không tự "điều chỉnh" sang 10% hay 8%. Nếu phát hiện hóa đơn ghi sai thuế suất, người mua phải đề nghị người bán xử lý.
Đếm ngược đến 31/12/2026: ba việc nên làm ngay
Đến thời điểm viết bài này, chưa có văn bản chính thức kéo dài chính sách sang năm 2027. Doanh nghiệp nên chuẩn bị cho kịch bản thuế suất trở lại 10% từ 01/01/2027.
Rà soát hợp đồng kéo dài qua năm. Hợp đồng ghi giá "đã bao gồm VAT" theo mức 8% sẽ gây tranh chấp nếu thuế suất tăng. Nên chuyển sang công thức "giá chưa thuế GTGT; thuế GTGT tính theo thuế suất có hiệu lực tại thời điểm lập hóa đơn theo quy định".
Khóa chặt thời điểm lập hóa đơn cuối năm. Thuế suất gắn với thời điểm phát sinh nghĩa vụ thuế, tức thời điểm lập hóa đơn đúng quy định. Hàng giao hoặc dịch vụ hoàn thành trong tháng 12/2026 phải được lập hóa đơn đúng thời điểm. Không nên "dồn" hóa đơn sang năm mới. Ngược lại, cũng không được lập hóa đơn sớm khi chưa đủ điều kiện để giữ mức 8%.
Cập nhật hệ thống và bảng giá. Chuẩn bị sẵn cấu hình thuế suất trên phần mềm bán hàng, máy tính tiền và bảng giá niêm yết, để chuyển đổi ngay khi có quyết định chính thức.
Tình huống minh họa
Công ty E kinh doanh thiết bị kho bãi, trong đó có kệ chứa hàng bằng thép. Năm 2026, công ty xuất hóa đơn thuế suất 8% cho toàn bộ doanh thu 20 tỷ đồng, vì cho rằng đây là "thiết bị" chứ không phải "sản phẩm kim loại".
Khi kiểm tra, cơ quan thuế đối chiếu mã HS trên tờ khai nhập khẩu và mô tả sản phẩm. Kết quả: kệ thép thuộc nhóm sản phẩm kim loại trong Phụ lục I. Công ty bị truy thu khoản chênh lệch 2%, tức 400 triệu đồng, cộng tiền chậm nộp. Công ty còn có thể bị phạt 20% số thuế khai thiếu.
Phần khó hơn là phải điều chỉnh hàng trăm hóa đơn đã giao cho khách hàng, và khách hàng phải kê khai lại thuế đầu vào. Chỉ cần một buổi rà soát danh mục sản phẩm theo Phụ lục ngay từ tháng 7/2025, toàn bộ rủi ro này đã có thể tránh được.
Checklist cho kế toán
Lập danh mục toàn bộ mặt hàng, dịch vụ đang kinh doanh, đối chiếu mã HS và mô tả với Phụ lục I, II Nghị định 174/2025.
Lưu hồ sơ căn cứ phân loại (tờ khai hải quan, catalogue, kết quả phân tích phân loại nếu có).
Kiểm tra cấu hình thuế suất từng mã hàng trên phần mềm hóa đơn.
Đối chiếu Mẫu số 01 với doanh thu chịu thuế 8% trên tờ khai GTGT mỗi kỳ.
Rà soát hợp đồng có giá trị lớn kéo dài sang năm 2027.
Lên kế hoạch chuyển đổi thuế suất từ 01/01/2027.
Câu hỏi thường gặp
Chính sách giảm thuế GTGT 2% áp dụng đến khi nào?
Đến hết ngày 31/12/2026, theo Nghị quyết 204/2025/QH15.
Sản phẩm bằng thép có được giảm thuế GTGT không?
Sản phẩm kim loại thuộc Phụ lục I Nghị định 174/2025 không được giảm. Cần đối chiếu mã HS và mô tả cụ thể của từng sản phẩm.
Hộ kinh doanh có được giảm thuế GTGT không?
Có. Hộ và cá nhân kinh doanh tính thuế theo tỷ lệ % trên doanh thu được giảm 20% mức tỷ lệ % đối với hàng hóa, dịch vụ thuộc diện được giảm.
Có bắt buộc nộp Mẫu số 01 không?
Có. Doanh nghiệp được giảm thuế phải kê khai Mẫu số 01 và nộp cùng tờ khai thuế GTGT của kỳ phát sinh.
Căn cứ pháp lý
Nghị quyết 204/2025/QH15 ngày 17/6/2025 về giảm thuế giá trị gia tăng.
Nghị định 174/2025/NĐ-CP ngày 30/6/2025 quy định chính sách giảm thuế GTGT theo Nghị quyết 204/2025/QH15.
Luật Thuế giá trị gia tăng số 48/2024/QH15, được sửa đổi bởi Luật số 149/2025/QH15.
Luật Thuế tiêu thụ đặc biệt số 66/2025/QH15.
Nghị định 254/2026/NĐ-CP về hóa đơn, chứng từ điện tử.
W&A đồng hành cùng doanh nghiệp
Sai thuế suất 2% có thể kéo theo truy thu, tiền phạt và hàng trăm hóa đơn phải xử lý lại. W&A giúp doanh nghiệp làm đúng ngay từ đầu và chuẩn bị cho giai đoạn chuyển tiếp năm 2027:
Rà soát danh mục hàng hóa, dịch vụ: đối chiếu mã HS, mô tả sản phẩm với Phụ lục I, II, xác định chính xác mặt hàng được giảm và không được giảm.
Tư vấn phân loại hàng hóa và mã HS: phối hợp giữa thuế nội địa và hải quan để thống nhất cách phân loại.
Rà soát hợp đồng và chính sách giá: chuẩn hóa điều khoản thuế GTGT cho các hợp đồng kéo dài qua năm 2027.
Kê khai thuế GTGT và xử lý hóa đơn sai thuế suất: hỗ trợ điều chỉnh hóa đơn, kê khai bổ sung và giải trình với cơ quan thuế.
Bình luận