Thuế TNCN Việt Nam 2026: Những Thay Đổi Theo Luật 109/2025/QH15 Và Cách Chuẩn Bị

Trả lời ngắn gọn

Luật Thuế Thu nhập Cá nhân số 109/2025/QH15 của Việt Nam có hiệu lực từ 1/7/2026, thay thế khung Luật Thuế TNCN 2007, cùng với Nghị định số 253/2026/NĐ-CP và Thông tư số 87/2026/TT-BTC của Bộ Tài chính hướng dẫn thi hành. Các quy định về thu nhập từ kinh doanh và tiền lương của cá nhân cư trú áp dụng từ kỳ tính thuế năm 2026. Những thay đổi nổi bật nhất: đơn giản hóa bậc thuế từ bảy xuống năm bậc (mức thuế 5%-35%), tăng mức giảm trừ gia cảnh cho bản thân và người phụ thuộc, mở rộng miễn thuế cho nhân tài công nghệ cao, và mở rộng phạm vi điều chỉnh sang thu nhập từ nền tảng số, thương mại điện tử, và một số giao dịch tài sản số.

Các thay đổi cốt lõi, theo từng nhóm

Bậc thuế. Biểu thuế lũy tiến đối với cá nhân cư trú được đơn giản hóa từ bảy bậc xuống còn năm bậc, có hiệu lực từ 1/1/2026, vẫn giữ khung từ 5% ở mức thấp nhất đến 35% cho những người có thu nhập cao nhất.

Giảm trừ. Mức giảm trừ gia cảnh bản thân tiêu chuẩn tăng lên 15,5 triệu đồng/tháng (từ mức 11 triệu đồng trước đây), và mức giảm trừ người phụ thuộc tăng lên 6,2 triệu đồng/tháng cho mỗi người phụ thuộc đã đăng ký (từ mức 4,4 triệu đồng). Các mức này áp dụng đầy đủ từ kỳ tính thuế năm 2026.

Miễn thuế cho nhân tài công nghệ cao. Một chính sách miễn thuế TNCN 5 năm được đưa ra cho các chuyên gia công nghệ cao đủ điều kiện, là một phần trong nỗ lực rộng hơn để đưa Việt Nam trở nên cạnh tranh hơn trong việc thu hút nhân tài kỹ thuật khan hiếm.

Thu nhập số và thương mại điện tử. Luật mở rộng phạm vi điều chỉnh của thuế TNCN một cách rõ ràng sang thu nhập kiếm được qua nền tảng số, hoạt động thương mại điện tử, và một số giao dịch tài sản số nhất định — thu hẹp những khoảng trống từng tồn tại theo khung pháp lý trước đây.

Phương pháp tính chuyển nhượng vốn và chứng khoán. Luật cải cách cách tính lãi từ chuyển nhượng vốn và chứng khoán, liên quan đến các cá nhân nắm giữ danh mục đầu tư hoặc thoái vốn khỏi phần vốn kinh doanh.

Những gì vẫn đang chờ hướng dẫn tính đến giữa năm 2026

Hướng dẫn thi hành chi tiết cho một số biện pháp cụ thể — bao gồm cơ chế của các khoản giảm trừ giáo dục và y tế mới cùng ngưỡng đánh thuế đối với giao dịch vàng — chưa được ban hành thành các nghị định và thông tư riêng vào thời điểm luật có hiệu lực. Cho đến khi hướng dẫn đó được công bố, người nộp thuế và người sử dụng lao động nên áp dụng các quy định của luật một cách thận trọng và lưu giữ hồ sơ cẩn thận, thay vì mặc định theo hướng có lợi mà hướng dẫn sau này có thể không xác nhận.

Ai chịu ảnh hưởng nhiều nhất

• Cá nhân cư trú có thu nhập trung bình đến cao, được hưởng lợi từ mức giảm trừ cao hơn nhưng nên mô hình hóa lại mức thuế thực tế theo cơ cấu bậc thuế mới thay vì mặc định cách tính cũ vẫn còn áp dụng

• Người sử dụng lao động của nhân sự nước ngoài, cần cập nhật tính toán khấu trừ bảng lương phản ánh mức giảm trừ và cơ cấu bậc thuế mới (xem hướng dẫn liên quan của chúng tôi về Thuế Thu Nhập Cho Người Lao Động Nước Ngoài Tại Việt Nam: Hướng Dẫn Dành Cho Người Sử Dụng Lao Động)

• Người sử dụng lao động và người lao động ngành công nghệ cao, nên đánh giá điều kiện hưởng miễn thuế 5 năm mới

• Cá nhân có thu nhập từ nền tảng số, thương mại điện tử, hoặc tài sản số, hiện thuộc phạm vi điều chỉnh của thuế TNCN rõ ràng hơn và nên rà soát lại tuân thủ lịch sử

• Nhà đầu tư có giao dịch chuyển nhượng vốn hoặc chứng khoán, nên đánh giá lại cách tính lãi theo phương pháp sửa đổi

Các bước thực tế cần làm ngay

1. Tính lại khấu trừ bảng lương theo cơ cấu giảm trừ và bậc thuế mới cho tất cả người lao động là cư dân thuế

2. Xác nhận việc đăng ký người phụ thuộc còn hiệu lực để được hưởng mức giảm trừ 6,2 triệu đồng/tháng đã tăng

3. Đánh giá điều kiện hưởng miễn thuế nhân tài công nghệ cao cho nhân sự tuyển dụng đủ điều kiện và nhân sự hiện tại

4. Rà soát bất kỳ nguồn thu nhập nào từ nền tảng số, thương mại điện tử, hoặc tài sản số để xác định rủi ro thuế TNCN có thể trước đây chưa được xác định rõ ràng

5. Áp dụng thận trọng các lĩnh vực đang chờ hướng dẫn (giảm trừ giáo dục/y tế, ngưỡng giao dịch vàng) cho đến khi có thêm thông tư

W&A Consulting hỗ trợ như thế nào

Chúng tôi giúp cá nhân và người sử dụng lao động áp dụng đúng Luật 109/2025/QH15 trên thực tế — tính lại khấu trừ, đánh giá điều kiện miễn thuế, và theo dõi hướng dẫn thi hành khi được ban hành để khách hàng không bị mắc kẹt với những giả định đã lỗi thời. Người đứng đầu chúng tôi là đại lý thuế được cấp phép, thành viên FCCA với kinh nghiệm trực tiếp điều hướng các giai đoạn chuyển đổi luật thuế Việt Nam cho khách hàng đa quốc gia.

Cần cập nhật vị thế bảng lương hoặc thuế cá nhân theo luật thuế TNCN 2026? Liên hệ W&A Consulting.

Câu hỏi thường gặp

Luật thuế TNCN mới của Việt Nam có hiệu lực từ khi nào?

Từ 1/7/2026, theo Luật số 109/2025/QH15, với các quy định về thu nhập từ tiền lương và kinh doanh của cá nhân cư trú áp dụng từ kỳ tính thuế năm 2026.

Mức giảm trừ gia cảnh mới theo luật thuế TNCN 2026 là bao nhiêu?

15,5 triệu đồng/tháng cho cá nhân, và 6,2 triệu đồng/tháng cho mỗi người phụ thuộc đã đăng ký.

Mọi chi tiết của luật thuế TNCN mới đã được hoàn thiện chưa?

Chưa hoàn toàn — một số hướng dẫn thi hành (ví dụ: cơ chế cụ thể của giảm trừ giáo dục/y tế và ngưỡng giao dịch vàng) vẫn đang chờ ban hành tính đến giữa năm 2026 và nên được áp dụng thận trọng cho đến khi có hướng dẫn.