Biểu thuế TNCN 5 bậc và giảm trừ gia cảnh: cách tính và tối ưu hợp pháp

Trả lời nhanh

Luật Thuế TNCN số 109/2025/QH15 có hiệu lực từ 01/7/2026. Nghị định hướng dẫn là Nghị định 253/2026/NĐ-CP. Với thu nhập từ tiền lương, tiền công và kinh doanh của cá nhân cư trú, các quy định mới áp dụng cho toàn bộ kỳ tính thuế năm 2026. Những thay đổi chính:

• Biểu thuế lũy tiến từng phần rút từ 7 bậc xuống 5 bậc: 5%, 10%, 20%, 30%, 35%. Khoảng cách giữa các bậc được nới rộng (10 – 30 – 60 – 100 triệu đồng/tháng).

• Giảm trừ gia cảnh: bản thân 15,5 triệu đồng/tháng (186 triệu đồng/năm), mỗi người phụ thuộc 6,2 triệu đồng/tháng.

• Ngưỡng tính thuế theo từng lần phát sinh với trúng thưởng, bản quyền, nhượng quyền thương mại, thừa kế, quà tặng và thu nhập khác được nâng từ 10 triệu đồng lên 20 triệu đồng.

Theo đánh giá chung, mọi người nộp thuế đang ở các bậc hiện hành đều được giảm nghĩa vụ thuế.

Biểu thuế 5 bậc và công thức tính nhanh

Bậc	Thu nhập tính thuế/tháng	Thuế suất	Công thức tính nhanh
1	Đến 10 triệu đồng	5%	5% × TNTT
2	Trên 10 đến 30 triệu đồng	10%	10% × TNTT – 0,5 triệu
3	Trên 30 đến 60 triệu đồng	20%	20% × TNTT – 3,5 triệu
4	Trên 60 đến 100 triệu đồng	30%	30% × TNTT – 9,5 triệu
5	Trên 100 triệu đồng	35%	35% × TNTT – 14,5 triệu

Trong đó, thu nhập tính thuế (TNTT) bằng thu nhập chịu thuế trừ đi giảm trừ gia cảnh, các khoản bảo hiểm bắt buộc và các khoản giảm trừ khác theo quy định.

Ví dụ so sánh luật cũ và luật mới

Anh A có lương gộp 40 triệu đồng/tháng, nuôi 1 con. Giả định các khoản bảo hiểm bắt buộc là 4,2 triệu đồng.

Chỉ tiêu	Luật cũ (7 bậc, giảm trừ 11 triệu và 4,4 triệu)	Luật mới (5 bậc, giảm trừ 15,5 triệu và 6,2 triệu)
Thu nhập tính thuế	40 – 4,2 – 11 – 4,4 = 20,4 triệu	40 – 4,2 – 15,5 – 6,2 = 14,1 triệu
Bậc áp dụng	Bậc 4 (20%)	Bậc 2 (10%)
Thuế phải nộp/tháng	20% × 20,4 – 1,65 = 2,43 triệu	10% × 14,1 – 0,5 = 0,91 triệu
Chênh lệch		Giảm khoảng 1,52 triệu đồng/tháng

Doanh nghiệp cần làm gì?

1. Cập nhật phần mềm tính lương theo biểu thuế và mức giảm trừ mới.

2. Xử lý chênh lệch của năm 2026: quy định mới áp dụng cho toàn bộ kỳ tính thuế 2026. Doanh nghiệp đã khấu trừ theo mức cũ trong các tháng đầu năm cần điều chỉnh khi quyết toán, hoặc theo hướng dẫn chuyển tiếp của cơ quan thuế.

3. Rà soát đăng ký người phụ thuộc cho người lao động. Nhiều người lao động chưa đăng ký đầy đủ.

4. Thông báo cho người lao động về thay đổi, tránh thắc mắc khi lương thực nhận thay đổi.

5. Rà soát chính sách lương thỏa thuận "net" với lao động nước ngoài và lao động quản lý: khi thuế giảm, chi phí gross-up của doanh nghiệp cũng thay đổi.

Tối ưu thuế TNCN hợp pháp: những gì người lao động và doanh nghiệp có thể làm

Cách làm	Nội dung	Lưu ý
Đăng ký đầy đủ người phụ thuộc	Con, cha mẹ, vợ chồng... đáp ứng điều kiện	Mỗi người phụ thuộc chỉ được tính giảm trừ cho một người nộp thuế
Tận dụng các khoản thu nhập được miễn, không tính vào thu nhập chịu thuế	Ví dụ phần tiền lương làm thêm giờ cao hơn so với giờ bình thường, một số khoản trợ cấp, phụ cấp theo quy định	Phải đúng điều kiện, đúng mức tại Nghị định 253/2026/NĐ-CP
Đóng góp từ thiện, nhân đạo, khuyến học qua tổ chức đủ điều kiện	Được giảm trừ khi tính thuế	Cần chứng từ của tổ chức nhận
Bảo hiểm hưu trí tự nguyện, quỹ hưu trí bổ sung	Được giảm trừ trong giới hạn quy định	Kiểm tra mức giới hạn và loại sản phẩm đủ điều kiện
Các khoản giảm trừ mới theo luật mới	Luật mới bổ sung một số khoản giảm trừ, chi tiết theo Nghị định 253/2026/NĐ-CP	Đối chiếu điều kiện cụ thể trước khi áp dụng

Không nên: chia nhỏ thu nhập cho nhiều người, ký hợp đồng dịch vụ "giả" để khấu trừ 10% thay vì lũy tiến, hoặc chi tiền mặt ngoài sổ sách. Đây là những cách làm dễ bị xác định là trốn thuế, đặc biệt khi cơ quan thuế đã liên thông dữ liệu định danh cá nhân và dòng tiền.

Câu hỏi thường gặp

Biểu thuế TNCN 5 bậc áp dụng từ khi nào?

Luật Thuế TNCN 2025 có hiệu lực từ 01/7/2026. Các quy định về thu nhập từ tiền lương, tiền công và kinh doanh của cá nhân cư trú áp dụng cho toàn bộ kỳ tính thuế năm 2026.

Lương bao nhiêu thì bắt đầu phải nộp thuế TNCN?

Với người không có người phụ thuộc, thu nhập chịu thuế sau khi trừ bảo hiểm bắt buộc vượt 15,5 triệu đồng/tháng thì bắt đầu nộp thuế. Mỗi người phụ thuộc nâng ngưỡng này thêm 6,2 triệu đồng/tháng.

Thuế suất cao nhất là bao nhiêu?

Vẫn là 35%, áp dụng cho phần thu nhập tính thuế trên 100 triệu đồng/tháng.

Ngưỡng 20 triệu đồng áp dụng cho khoản nào?

Cho các khoản thu nhập tính thuế theo từng lần phát sinh, như trúng thưởng, tiền bản quyền, nhượng quyền thương mại, nhận thừa kế, quà tặng và một số thu nhập khác.

Căn cứ pháp lý

• Luật Thuế thu nhập cá nhân số 109/2025/QH15 (Điều 9, Điều 10).

• Nghị định 253/2026/NĐ-CP quy định chi tiết Luật Thuế TNCN (thay thế Nghị định 65/2013/NĐ-CP).

• Nghị quyết 110/2025/UBTVQH15 về mức giảm trừ gia cảnh.

• Luật Quản lý thuế số 108/2025/QH15.

W&A đồng hành cùng doanh nghiệp

Thay đổi về thuế TNCN ảnh hưởng đến toàn bộ người lao động và chi phí nhân sự của doanh nghiệp. W&A hỗ trợ:

• Cập nhật quy trình tính lương, khấu trừ thuế TNCN theo luật mới, kể cả xử lý chuyển tiếp năm 2026.

• Rà soát cơ cấu thu nhập và các khoản miễn, giảm trừ hợp pháp.

• Quyết toán thuế TNCN cho doanh nghiệp và cá nhân.

• Đào tạo nội bộ cho bộ phận nhân sự, kế toán về Luật Thuế TNCN 2025.

• Tư vấn chính sách lương net, gross cho lao động nước ngoài và cán bộ quản lý.